Περισκόπιο της Επιστήμης 2001
Σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση των Ηνωμένων Εθνών, η μόλυνση λόγω του εξασθενημένου ουρανίου από τα βλήματα του πολέμου που διεξήχθη δεν έχει εξαπλωθεί στο Κοσσυφοπέδιο, όμως προειδοποιεί επίσης πως το πόσιμο νερό στην περιοχή μπορεί να μολυνθεί από τα ραδιενεργά απόβλητα στο μέλλον, καθώς το ουράνιο θα διαλύεται.
Το Περιβαλλοντολογικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (γνωστό και ως UNEP), απευθύνθηκε σε μια διεθνή ομάδα επιστημόνων με σκοπό να πραγματοποιηθεί έρευνα με θέμα τους κινδύνους που διατρέχει το Κοσσυφοπέδιο εξαιτίας του εξασθενημένου ουρανίου. Η συγκεκριμένη έρευνα αναφέρει πως το ραδιενεργό ουράνιο θα μπορούσε τελικά να μολύνει το πόσιμο νερό σε τόσο μεγάλο βαθμό, ώστε αυτό να μη πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Ετσι, προτείνουν την παρακολούθηση των επιπέδων του ουρανίου στο νερό και τον καθαρισμό του ραδιενεργού αυτού στοιχείου.
Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων το 1999, ένα αμερικανικό αεροσκάφος εκτόξευσε περισσότερα από 30.000 βλήματα, τα οποία περιείχαν 9 τόννους εξασθενημένου ουρανίου, σε 112 σημεία. Το υλικό αυτό έχει πολύ μεγάλη πυκνότητα και διευκολύνει τη διείσδυση των βλημάτων στον οπλισμό. Εξαιτίας της ανησυχίας πως το ουράνιο θέτει σε κίνδυνο την υγεία των κατοίκων της περιοχής, 14 επιστήμονες από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη εξέτασαν 11 σημεία για λογαριασμό του UNEP.
Η αναφορά τους καταλήγει στο συμπέρασμα πως δεν παρατηρήθηκε ευρεία μόλυνση λόγω του εξασθενημένου ουρανίου και επομένως δεν υπάρχει σημαντικός κίνδυνος για την υγεία των κατοίκων. Τονίζει όμως επίσης πως το νερό που πηγάζει σε περιοχές οι όποιες δέχθηκαν μεγάλο αριθμό τέτοιων βλημάτων είναι πιθανόν να μολυνθεί μετά από κάποια χρόνια καθώς τα ουράνιο θα διαλύεται και θα εισέρχεται στα υπόγεια ύδατα.
Η μελέτη που πραγματοποιήθηκε προειδοποιεί πως 1000 βλήματα εξασθενημένου ουρανίου είναι ικανά να αυξήσουν 100 φορές τη συγκέντρωση του ουρανίου στο νερό. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ανεβάσει την περιεκτικότητα του νερού σε ουράνιο πάνω από το επίπεδο των 2 μικρογραμμαρίων ανά λίτρο, που προβλέπει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Τα βλήματα που εκτοξεύθηκαν από έναν τύπο αεροπλάνου που χρησιμοποιήθηκε στις συγκρούσεις και μπορεί να εκτοξεύσει βλήματα πάνω από 150 φορές σε μία μόνο επίθεση, εισχωρούν σε βάθος περίπου 7 μέτρων στο έδαφος.
Ο Pekka Haavisto, επικεφαλής της ομάδας αξιολόγησης της έρευνας εξασθενημένου ουρανίου που πραγματοποιήθηκε από το UNEP, δηλώνει πως δεν είναι ακόμη σαφές το αν η ραδιενεργός μόλυνση θα καταστήσει όντως το νερό ακατάλληλο για κατανάλωση. Είναι απαραίτητο να γίνουν προσπάθειες για τη μείωση των ασαφειών αυτών και την παρακολούθηση της ποιότητας του νερού.
Παρόλα αυτά, η αναφορά του UNEP προτείνει επίσης τον καθαρισμό όλων των περιοχών του Κοσσυφοπεδίου που μολύνθηκαν με εξασθενημένο ουράνιο, καθώς το ραδιενεργό αυτό στοιχείο είναι ακόμη και τώρα επικίνδυνο. Ο διευθυντής διοίκησης του UNEP, Klaus Topfer, δήλωσε πως η έρευνα θεωρεί απαραίτητη μια σειρά προληπτικών μέτρων ώστε να εξασφαλιστεί πως οι περιοχές που επλήγησαν από τα πυρομαχικά εξασθενημένου ουρανίου δεν διατρέχουν κανενός είδους κίνδυνο.
Οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν ακόμη πως τα 7 βλήματα εξασθενημένου ουρανίου που ανακαλύφθηκαν στο Κοσσυφοπέδιο περιείχαν ίχνη πλουτωνίου. Παρά το γεγονός ότι η ποσότητα του στοιχείου αυτού ήταν πολύ μικρή για να αυξήσει το ποσοστό της ραδιενέργειας, η ανακάλυψη αυτή φανερώνει πως τα εν λόγω βλήματα είχαν κατασκευαστεί από το ίδιο ουράνιο που χρησιμοποιείται στους πυρηνικούς αντιδραστήρες. Τα 19 μέλη του NATO, τα οποία συντόνισαν τη στρατιωτική δράση στο Κοσσυφοπέδιο, συσκέπτονται για να αποφασίσουν εάν είναι απαραίτητος ο καθαρισμός της περιοχής από το εξασθενημένο ουράνιο και, εάν κάτι τέτοιο κριθεί αναγκαίο, πώς θα πραγματοποιηθεί και πώς θα χρηματοδοτηθεί ο καθαρισμός αυτός.
Σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση των Ηνωμένων Εθνών, η μόλυνση λόγω του εξασθενημένου ουρανίου από τα βλήματα του πολέμου που διεξήχθη δεν έχει εξαπλωθεί στο Κοσσυφοπέδιο, όμως προειδοποιεί επίσης πως το πόσιμο νερό στην περιοχή μπορεί να μολυνθεί από τα ραδιενεργά απόβλητα στο μέλλον, καθώς το ουράνιο θα διαλύεται.
Το Περιβαλλοντολογικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (γνωστό και ως UNEP), απευθύνθηκε σε μια διεθνή ομάδα επιστημόνων με σκοπό να πραγματοποιηθεί έρευνα με θέμα τους κινδύνους που διατρέχει το Κοσσυφοπέδιο εξαιτίας του εξασθενημένου ουρανίου. Η συγκεκριμένη έρευνα αναφέρει πως το ραδιενεργό ουράνιο θα μπορούσε τελικά να μολύνει το πόσιμο νερό σε τόσο μεγάλο βαθμό, ώστε αυτό να μη πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Ετσι, προτείνουν την παρακολούθηση των επιπέδων του ουρανίου στο νερό και τον καθαρισμό του ραδιενεργού αυτού στοιχείου.
Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων το 1999, ένα αμερικανικό αεροσκάφος εκτόξευσε περισσότερα από 30.000 βλήματα, τα οποία περιείχαν 9 τόννους εξασθενημένου ουρανίου, σε 112 σημεία. Το υλικό αυτό έχει πολύ μεγάλη πυκνότητα και διευκολύνει τη διείσδυση των βλημάτων στον οπλισμό. Εξαιτίας της ανησυχίας πως το ουράνιο θέτει σε κίνδυνο την υγεία των κατοίκων της περιοχής, 14 επιστήμονες από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη εξέτασαν 11 σημεία για λογαριασμό του UNEP.
Η αναφορά τους καταλήγει στο συμπέρασμα πως δεν παρατηρήθηκε ευρεία μόλυνση λόγω του εξασθενημένου ουρανίου και επομένως δεν υπάρχει σημαντικός κίνδυνος για την υγεία των κατοίκων. Τονίζει όμως επίσης πως το νερό που πηγάζει σε περιοχές οι όποιες δέχθηκαν μεγάλο αριθμό τέτοιων βλημάτων είναι πιθανόν να μολυνθεί μετά από κάποια χρόνια καθώς τα ουράνιο θα διαλύεται και θα εισέρχεται στα υπόγεια ύδατα.
Η μελέτη που πραγματοποιήθηκε προειδοποιεί πως 1000 βλήματα εξασθενημένου ουρανίου είναι ικανά να αυξήσουν 100 φορές τη συγκέντρωση του ουρανίου στο νερό. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ανεβάσει την περιεκτικότητα του νερού σε ουράνιο πάνω από το επίπεδο των 2 μικρογραμμαρίων ανά λίτρο, που προβλέπει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Τα βλήματα που εκτοξεύθηκαν από έναν τύπο αεροπλάνου που χρησιμοποιήθηκε στις συγκρούσεις και μπορεί να εκτοξεύσει βλήματα πάνω από 150 φορές σε μία μόνο επίθεση, εισχωρούν σε βάθος περίπου 7 μέτρων στο έδαφος.
Ο Pekka Haavisto, επικεφαλής της ομάδας αξιολόγησης της έρευνας εξασθενημένου ουρανίου που πραγματοποιήθηκε από το UNEP, δηλώνει πως δεν είναι ακόμη σαφές το αν η ραδιενεργός μόλυνση θα καταστήσει όντως το νερό ακατάλληλο για κατανάλωση. Είναι απαραίτητο να γίνουν προσπάθειες για τη μείωση των ασαφειών αυτών και την παρακολούθηση της ποιότητας του νερού.
Παρόλα αυτά, η αναφορά του UNEP προτείνει επίσης τον καθαρισμό όλων των περιοχών του Κοσσυφοπεδίου που μολύνθηκαν με εξασθενημένο ουράνιο, καθώς το ραδιενεργό αυτό στοιχείο είναι ακόμη και τώρα επικίνδυνο. Ο διευθυντής διοίκησης του UNEP, Klaus Topfer, δήλωσε πως η έρευνα θεωρεί απαραίτητη μια σειρά προληπτικών μέτρων ώστε να εξασφαλιστεί πως οι περιοχές που επλήγησαν από τα πυρομαχικά εξασθενημένου ουρανίου δεν διατρέχουν κανενός είδους κίνδυνο.
Οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν ακόμη πως τα 7 βλήματα εξασθενημένου ουρανίου που ανακαλύφθηκαν στο Κοσσυφοπέδιο περιείχαν ίχνη πλουτωνίου. Παρά το γεγονός ότι η ποσότητα του στοιχείου αυτού ήταν πολύ μικρή για να αυξήσει το ποσοστό της ραδιενέργειας, η ανακάλυψη αυτή φανερώνει πως τα εν λόγω βλήματα είχαν κατασκευαστεί από το ίδιο ουράνιο που χρησιμοποιείται στους πυρηνικούς αντιδραστήρες. Τα 19 μέλη του NATO, τα οποία συντόνισαν τη στρατιωτική δράση στο Κοσσυφοπέδιο, συσκέπτονται για να αποφασίσουν εάν είναι απαραίτητος ο καθαρισμός της περιοχής από το εξασθενημένο ουράνιο και, εάν κάτι τέτοιο κριθεί αναγκαίο, πώς θα πραγματοποιηθεί και πώς θα χρηματοδοτηθεί ο καθαρισμός αυτός.
